Nöropati

Nöropati, periferik sinirlerin hasarlanması veya işlevlerinin bozulması sonucu ortaya çıkan bir sinir sistemi hastalığıdır. Sinirlerin etkilenmesine bağlı olarak uyuşma, karıncalanma, yanma hissi, ağrı, kas güçsüzlüğü ve denge problemleri gelişebilir.

Nöropati, tek bir hastalık değil birçok farklı nedenle ortaya çıkabilen geniş bir hastalık grubudur. Diyabet, vitamin eksiklikleri, otoimmün hastalıklar, enfeksiyonlar ve bazı sistemik hastalıklar nöropatinin en sık nedenleri arasında yer alır.

Nöropati Nedir?

Nöropati, beyin ve omurilik dışındaki sinirlerin hasar görmesi sonucunda ortaya çıkan nörolojik bir hastalıktır.

Periferik sinirler:

Dokunma hissini taşır
Ağrıyı algılar
Kas hareketlerini kontrol eder
İç organların bazı fonksiyonlarını düzenler

Bu sinirlerin etkilenmesi farklı belirtilere yol açabilir.

Nöropati Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler etkilenen sinir tipine göre değişiklik gösterebilir.

En sık görülen belirtiler:

Ayaklarda uyuşma
Ellerde karıncalanma
Yanma hissi
Elektrik çarpması benzeri ağrılar
İğnelenme hissi
Duyu kaybı
Kas güçsüzlüğü
Denge bozukluğu
Yürüme güçlüğü

şeklindedir.

Nöropati Ağrısı Nasıl Olur?

Nöropatik ağrı genellikle farklı özellikler gösterir.

Hastalar sıklıkla:

Yanma
Batma
Elektriklenme
Bıçak saplanır tarzda ağrı
Dokunmaya karşı aşırı hassasiyet

tanımlar.

Belirtiler özellikle gece saatlerinde artabilir.

Nöropati Neden Olur?

Diyabet (Şeker Hastalığı)

Diyabetik nöropati en sık görülen nöropati nedenidir.

Kan şekeri yüksekliğinin uzun süre devam etmesi sinirlerde hasara yol açabilir.

Vitamin Eksiklikleri

Özellikle:

B12 vitamini eksikliği
B1 vitamini eksikliği
Folat eksikliği

sinir sistemi fonksiyonlarını bozabilir.

Tiroid Hastalıkları

Tiroid bezinin yetersiz veya aşırı çalışması sinirleri etkileyebilir.

Otoimmün Hastalıklar

Bağışıklık sisteminin sinirlere saldırdığı bazı hastalıklarda nöropati gelişebilir.

Böbrek ve Karaciğer Hastalıkları

Metabolik bozukluklar sinir fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir.

İlaçlar ve Kemoterapi

Bazı ilaçlar sinir hasarına neden olabilir.

Enfeksiyonlar

Bazı viral ve bakteriyel enfeksiyonlar sonrasında nöropati gelişebilir.

Nöropati Türleri Nelerdir?

Duyusal Nöropati

Duyu sinirlerini etkiler.

Belirtiler:

Uyuşma
Karıncalanma
Yanma hissi

şeklindedir.

Motor Nöropati

Kasları kontrol eden sinirleri etkiler.

Belirtiler:

Güçsüzlük
Kas erimesi
Hareketlerde zorlanma

olarak görülebilir.

Otonom Nöropati

İç organların çalışmasını düzenleyen sinirleri etkiler.

Belirtiler:

Tansiyon dalgalanmaları
Terleme bozuklukları
Bağırsak problemleri
Mesane sorunları

şeklinde olabilir.

Polinöropati Nedir?

Polinöropati, çok sayıda periferik sinirin birlikte etkilenmesidir.

Genellikle:

Ayaklardan başlar
Simetrik ilerler
Zamanla yukarı doğru yayılabilir

Bu nedenle polinöropati, nöropatilerin en sık görülen alt grubudur.

Nöropati Güçsüzlük Yapar mı?

Evet.

Motor sinirlerin etkilenmesi durumunda:

Merdiven çıkmakta zorlanma
Ayak takılması
Düşük ayak gelişimi
Elde kavrama gücünde azalma

görülebilir.

Nöropati Denge Bozukluğu Yapar mı?

Evet.

Ayaklardan gelen duyu bilgilerinin azalması nedeniyle:

Dengesiz yürüme
Sendeleme
Özellikle karanlıkta denge kaybı
Sık düşme

ortaya çıkabilir.

Nöropati Tanısı Nasıl Konulur?

Tanının temelini ayrıntılı nörolojik değerlendirme oluşturur.

Değerlendirme sırasında:

Belirtilerin başlangıç zamanı
İlerlemesi
Eşlik eden hastalıklar
Kullanılan ilaçlar
Aile öyküsü

incelenir.

Nörolojik Muayene Neden Önemlidir?

Muayene sırasında:

Kas gücü
Refleksler
Duyu fonksiyonları
Denge
Yürüme

ayrıntılı olarak değerlendirilir.

EMG (Elektromiyografi) Neden Yapılır?

EMG, nöropati tanısında en önemli incelemelerden biridir.

EMG sayesinde:

Sinir iletimleri ölçülür.
Hasarın yeri belirlenebilir.
Nöropatinin tipi değerlendirilebilir.
Sinir etkilenmesinin derecesi ortaya konabilir.

Kan Tetkikleri Neden Gereklidir?

Nöropatinin nedenini araştırmak amacıyla:

Kan şekeri
B12 vitamini
Tiroid fonksiyonları
Böbrek fonksiyonları
Karaciğer fonksiyonları
Otoimmün belirteçler

incelenebilir.

Nöropati Tedavi Edilebilir mi?

Tedavi, altta yatan nedene göre planlanır.

Tedavide temel amaçlar:

Nedenin belirlenmesi
Sinir hasarının ilerlemesini önlemek
Ağrıyı azaltmak
Kas fonksiyonlarını korumak
Yaşam kalitesini artırmak

olarak özetlenebilir.

Hangi Belirtiler Nörolojik Değerlendirme Gerektirir?

Aşağıdaki durumlarda nöroloji uzmanına başvurulmalıdır:

Sürekli uyuşma
İlerleyen karıncalanma
Yanıcı ağrılar
Kas güçsüzlüğü
Denge kaybı
Sık düşmeler
Açıklanamayan duyu kaybı

Nöropati Değerlendirmesinde İkinci Görüş Ne Zaman Gereklidir?

Aşağıdaki durumlarda ikinci görüş değerlendirmesi faydalı olabilir:

Nedeni açıklanamayan nöropati
Hızla ilerleyen belirtiler
Tedaviye rağmen kötüleşme
Atipik EMG bulguları
Otoimmün nöropati şüphesi

Prof. Dr. Emin Özcan ile Nöropati Değerlendirmesi

Prof. Dr. Emin Özcan; nöropati, polinöropati, nöropatik ağrı, uyuşma, karıncalanma, denge bozuklukları ve diğer nörolojik hastalıkların tanı ve takibiyle ilgilenmektedir.

Değerlendirme sürecinde hastanın klinik öyküsü, nörolojik muayenesi, EMG incelemesi, laboratuvar tetkikleri ve gerekli görülen diğer incelemeler birlikte değerlendirilerek kapsamlı bir yaklaşım planlanmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Nöropati ile polinöropati aynı şey midir?

Hayır. Nöropati genel bir tanımlamadır. Polinöropati ise birçok periferik sinirin birlikte etkilenmesini ifade eder.

Nöropati EMG ile anlaşılır mı?

Evet. EMG, nöropati tanısında en önemli testlerden biridir.

Nöropati tamamen iyileşir mi?

Seyir altta yatan nedene bağlıdır. Bazı nöropatilerde belirgin düzelme sağlanabilir.

Nöropati ağrısı nasıl hissedilir?

Yanma, batma, elektrik çarpması veya iğnelenme şeklinde olabilir.

Ayaklarda uyuşma her zaman nöropati belirtisi midir?

Hayır. Ancak sürekli veya ilerleyici uyuşmalar nörolojik değerlendirme gerektirir.