Boyun Fıtığı
Boyun fıtığı, omurlar arasında bulunan disklerin yapısının bozulması ve disk materyalinin dışarı taşarak sinir köklerine veya omuriliğe baskı yapması sonucu ortaya çıkan yaygın bir omurga hastalığıdır. Tıpta servikal disk hernisi olarak adlandırılan bu durum, boyun ağrısı, kol ağrısı, uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı gibi belirtilere neden olabilir.
Günümüzde masa başı çalışma, uzun süre bilgisayar kullanımı ve hareketsiz yaşam tarzı nedeniyle boyun fıtığı daha sık görülmektedir.
Boyun Fıtığı Nedir?
Boyun omurgası yedi omurdan oluşur ve omurlar arasında disk adı verilen yastıkçıklar bulunur.
Bu diskler:
- Omurgaya esneklik sağlar
- Darbeleri emer
- Hareket sırasında yük dağılımını düzenler
Diskin dış tabakasının zayıflaması sonucu iç kısmındaki jel kıvamındaki yapı dışarı taşabilir ve sinir dokularına baskı yapabilir.
Boyun Fıtığı Nasıl Oluşur?
Disk yapısında yaşla birlikte meydana gelen değişiklikler en sık nedendir.
Ayrıca:
- Uzun süre masa başında çalışma
- Kötü duruş alışkanlıkları
- Tekrarlayan boyun hareketleri
- Travmalar
- Ağır yük kaldırma
- Genetik yatkınlık
boyun fıtığı gelişimine katkıda bulunabilir.
Boyun Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler fıtığın bulunduğu seviyeye ve sinir üzerindeki baskının derecesine göre değişebilir.
En sık görülen belirtiler:
- Boyun ağrısı
- Omuz ağrısı
- Kol ağrısı
- El ve parmaklarda uyuşma
- Karıncalanma
- Elektriklenme hissi
- Kas güçsüzlüğü
- Kavrama gücünde azalma
şeklindedir.
Boyun Fıtığında Ağrı Nereye Vurur?
Boyun fıtığına bağlı ağrı:
- Omuza
- Kürek kemiğine
- Kola
- Ön kola
- Ele ve parmaklara
yayılabilir.
Ağrının dağılımı etkilenen sinir köküne göre değişiklik gösterebilir.
Boyun Fıtığı Baş Dönmesi Yapabilir mi?
Bazı hastalar boyun ağrısına eşlik eden baş dönmesi hissinden şikayet edebilir.
Ancak baş dönmesinin her zaman boyun fıtığından kaynaklanmadığı unutulmamalıdır.
Baş dönmesi olan hastalarda nörolojik değerlendirme gerekebilir.
Boyun Fıtığı Baş Ağrısı Yapar mı?
Evet.
Özellikle ense bölgesinden başlayan ve başın arka kısmına yayılan ağrılar görülebilir.
Boyun kaslarındaki gerginlik de baş ağrısına katkıda bulunabilir.
Boyun Fıtığında Uyuşma Hangi Parmaklarda Olur?
Uyuşmanın dağılımı etkilenen sinire göre değişebilir.
Örneğin:
- Başparmak ve işaret parmağı
- Orta parmak
- Yüzük ve serçe parmak
farklı seviyelerde etkilenebilir.
Bu nedenle ayrıntılı nörolojik muayene önemlidir.
Boyun Fıtığı Güç Kaybı Yapar mı?
Evet.
Sinir üzerindeki baskının artması durumunda:
- Kol güçsüzlüğü
- El becerilerinde azalma
- Kavrama gücünde düşme
görülebilir.
İleri vakalarda kas erimesi gelişebilir.
Boyun Fıtığı ile Sinir Sıkışması Aynı Şey midir?
Hayır.
Boyun fıtığında sinir kökleri omurga seviyesinde baskı altında kalır.
Sinir sıkışmalarında ise:
- El bileği
- Dirsek
- Ayak bileği
gibi bölgelerde periferal sinirler etkilenir.
Ancak belirtiler birbirine benzeyebilir.
Boyun Fıtığı ile Karpal Tünel Sendromu Karışabilir mi?
Evet.
Her iki hastalıkta da:
- El uyuşması
- Karıncalanma
- Güç kaybı
görülebilir.
Bu nedenle ayırıcı tanıda EMG incelemesi önemli rol oynar.
Boyun Fıtığı Tanısı Nasıl Konulur?
Tanı ayrıntılı klinik değerlendirme ile konulur.
Nörolojik Muayene
Muayene sırasında:
- Kas gücü
- Refleksler
- Duyu sistemi
- Kol ve el fonksiyonları
ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Boyun MR İncelemesi
Boyun fıtığının değerlendirilmesinde en önemli görüntüleme yöntemidir.
MR sayesinde:
- Fıtığın yeri
- Fıtığın büyüklüğü
- Sinir basısı
- Omurilik etkilenimi
değerlendirilebilir.
EMG (Elektromiyografi)
Boyun fıtığının sinir üzerindeki etkisini değerlendirmede kullanılabilir.
Ayrıca:
- Karpal Tünel Sendromu
- Ulnar sinir sıkışması
- Polinöropati
gibi hastalıklarla ayrım yapılmasına yardımcı olur.
Hangi Belirtiler Acil Değerlendirme Gerektirir?
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden değerlendirme önerilir:
- İlerleyici kol güçsüzlüğü
- Her iki kolda uyuşma
- Yürüme bozukluğu
- Denge kaybı
- El becerilerinde belirgin azalma
- İdrar veya dışkı kontrolünde bozulma
Bu belirtiler omurilik basısına işaret edebilir.
Boyun Fıtığında İkinci Görüş Ne Zaman Gereklidir?
Aşağıdaki durumlarda ikinci görüş değerlendirmesi faydalı olabilir:
- Cerrahi önerilmiş olması
- MR bulgularının yorumlanması
- Şikayetlerle görüntüleme bulgularının uyumsuz olması
- Tedaviye rağmen belirtilerin devam etmesi
- Güç kaybının ilerlemesi
Prof. Dr. Emin Özcan ile Boyun Fıtığı Değerlendirmesi
Prof. Dr. Emin Özcan; boyun fıtığı, sinir kökü basıları, kol uyuşmaları, periferik sinir hastalıkları, EMG değerlendirmeleri ve diğer nörolojik hastalıkların tanı ve takibiyle ilgilenmektedir.
Değerlendirme sürecinde hastanın ayrıntılı öyküsü, nörolojik muayenesi, boyun MR incelemeleri, EMG değerlendirmeleri ve gerekli görülen diğer tetkikler birlikte değerlendirilerek kapsamlı bir yaklaşım planlanmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Boyun fıtığı nedir?
Boyun omurları arasındaki diskin dışarı taşarak sinir köklerine veya omuriliğe baskı yapmasıdır.
Boyun fıtığı kol uyuşması yapar mı?
Evet. Sinir köklerinin etkilenmesine bağlı olarak kol ve elde uyuşma görülebilir.
Boyun fıtığı baş dönmesine neden olabilir mi?
Bazı hastalarda baş dönmesi hissi görülebilir ancak her baş dönmesi boyun fıtığından kaynaklanmaz.
Boyun fıtığı EMG ile anlaşılır mı?
EMG doğrudan fıtığı göstermez ancak sinir üzerindeki etkilerini değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Boyun fıtığı MR ile görülür mü?
Evet. Boyun MR incelemesi tanıda en önemli görüntüleme yöntemidir.