Bel Fıtığı

Bel fıtığı, omurlar arasında bulunan disklerin yapısının bozulması ve disk materyalinin dışarı doğru taşarak sinir köklerine veya omurilik kanalındaki sinir yapılarına baskı yapması sonucu ortaya çıkan yaygın bir omurga hastalığıdır. Tıpta lomber disk hernisi olarak adlandırılan bu durum, bel ağrısı, bacak ağrısı, uyuşma, karıncalanma ve güç kaybına neden olabilir.

Bel fıtığı, özellikle çalışma çağındaki bireylerde sık görülmekte olup günlük yaşam kalitesini ve hareket kabiliyetini önemli ölçüde etkileyebilmektedir.

Bel Fıtığı Nedir?

Omurgadaki omurlar arasında disk adı verilen elastik yapılar bulunur.

Bu diskler:

Omurgaya esneklik sağlar
Hareket sırasında yükü dağıtır
Darbeleri emer

Diskin dış tabakasında meydana gelen zayıflama sonucu iç kısmındaki jel kıvamındaki yapı dışarı taşabilir. Taşan disk dokusu sinir köklerine baskı yaptığında bel fıtığı oluşur.

Bel Fıtığı Nasıl Oluşur?

Bel fıtığının gelişiminde birçok faktör rol oynayabilir.

Bunlar arasında:

Yaşa bağlı disk dejenerasyonu
Ağır yük kaldırma
Ani zorlanmalar
Uzun süre oturarak çalışma
Hareketsiz yaşam tarzı
Fazla kilo
Sigara kullanımı
Genetik yatkınlık

yer alır.

Bel Fıtığı Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler fıtığın bulunduğu seviyeye ve sinir üzerindeki baskının derecesine göre değişebilir.

En sık görülen belirtiler:

Bel ağrısı
Kalça ağrısı
Bacağa yayılan ağrı
Uyuşma
Karıncalanma
Yanma hissi
Kas güçsüzlüğü
Yürüme güçlüğü

şeklindedir.

Bel Fıtığında Ağrı Nereye Vurur?

Bel fıtığına bağlı ağrı sıklıkla:

Kalçaya
Uyluğa
Baldıra
Ayağa

yayılabilir.

Bazı hastalarda ağrı tek bacakta görülürken bazı kişilerde her iki bacak etkilenebilir.

Siyatik Nedir?

Siyatik, siyatik sinirin etkilenmesine bağlı gelişen ve belden başlayarak bacağa yayılan ağrıyı tanımlayan bir terimdir.

Bel fıtığı siyatik ağrısının en sık nedenlerinden biridir.

Bel Fıtığı Uyuşma Yapar mı?

Evet.

Sinir kökleri üzerindeki baskıya bağlı olarak:

Bacakta uyuşma
Ayakta hissizlik
Karıncalanma
Elektriklenme hissi

gelişebilir.

Uyuşmanın dağılımı etkilenen sinire göre değişiklik gösterebilir.

Bel Fıtığı Güç Kaybına Neden Olur mu?

Evet.

İleri vakalarda:

Ayak kaldırmada güçlük
Parmak ucunda yürüyememe
Topuk üzerinde yürüyememe
Merdiven çıkmada zorlanma

görülebilir.

Bazı hastalarda ayak düşmesi gelişebilir.

Bel Fıtığı ile Sinir Sıkışması Aynı Şey midir?

Hayır.

Bel fıtığında sinir kökleri omurga seviyesinde baskı altında kalır.

Periferik sinir sıkışmalarında ise sinirler:

Diz çevresinde
Ayak bileğinde
El bileğinde
Dirsekte

sıkışabilir.

Ancak belirtiler zaman zaman benzerlik gösterebilir.

Bel Fıtığı İdrar Kaçırma Yapar mı?

Nadir durumlarda büyük fıtıklar sinir demetleri üzerinde ciddi baskı oluşturabilir.

Bu durumda:

İdrar tutamama
İdrar yapamama
Dışkı kontrolünde bozulma
Kasık bölgesinde uyuşma

gelişebilir.

Bu tablo acil değerlendirme gerektirir.

Bel Fıtığı Tanısı Nasıl Konulur?

Tanı ayrıntılı nörolojik değerlendirme ile konulur.

Nörolojik Muayene

Muayene sırasında:

Kas gücü
Refleksler
Duyu sistemi
Yürüme fonksiyonları

değerlendirilir.

Bel MR İncelemesi

Bel fıtığının değerlendirilmesinde en önemli görüntüleme yöntemidir.

MR sayesinde:

Fıtığın yeri
Fıtığın büyüklüğü
Sinir basısı
Omurga kanalı etkilenimi

ayrıntılı olarak incelenebilir.

EMG (Elektromiyografi)

Bel fıtığının sinirler üzerindeki etkisini değerlendirmede önemli rol oynar.

EMG ile:

Sinir kökü etkilenimi
Kas hasarı
Periferik sinir hastalıkları

araştırılabilir.

Hangi Belirtiler Acil Değerlendirme Gerektirir?

Aşağıdaki durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

İlerleyici bacak güçsüzlüğü
Ayak düşmesi
İdrar veya dışkı kontrolünde bozulma
Her iki bacakta uyuşma
Şiddetli ve giderek artan ağrı

Bu belirtiler ciddi sinir basısına işaret edebilir.

Bel Fıtığında İkinci Görüş Ne Zaman Gereklidir?

Aşağıdaki durumlarda ikinci görüş alınması faydalı olabilir:

Cerrahi önerilmiş olması
MR bulgularının değerlendirilmesi
EMG sonuçlarının yorumlanması
Güç kaybının ilerlemesi
Tedaviye rağmen şikayetlerin devam etmesi

Bel Fıtığı ve Nörolojik Değerlendirme

Bel fıtığında yalnızca görüntüleme bulguları değil, hastanın klinik durumu da büyük önem taşır.

MR’da görülen her fıtık belirti vermeyebilir. Aynı şekilde bazı hastalarda küçük görünen fıtıklar ciddi nörolojik bulgular oluşturabilir.

Bu nedenle nörolojik muayene, görüntüleme ve gerektiğinde EMG sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Prof. Dr. Emin Özcan ile Bel Fıtığı Değerlendirmesi

Prof. Dr. Emin Özcan; bel fıtığı, siyatik, sinir kökü basıları, bacak uyuşmaları, EMG değerlendirmeleri ve diğer nörolojik hastalıkların tanı ve takibiyle ilgilenmektedir.

Değerlendirme sürecinde hastanın ayrıntılı öyküsü, nörolojik muayenesi, bel MR incelemeleri, EMG değerlendirmeleri ve gerekli görülen diğer tetkikler birlikte ele alınarak kapsamlı bir yaklaşım planlanmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Bel fıtığı nedir?

Omurlar arasındaki diskin dışarı taşarak sinir köklerine baskı yapmasıdır.

Bel fıtığı bacağa vurur mu?

Evet. Ağrı kalça, uyluk, baldır ve ayağa kadar yayılabilir.

Bel fıtığı uyuşma yapar mı?

Evet. Sinir basısına bağlı olarak bacak ve ayakta uyuşma görülebilir.

Bel fıtığı EMG ile anlaşılır mı?

EMG doğrudan fıtığı göstermez ancak sinir üzerindeki etkilerini değerlendirmede önemli rol oynar.

Bel fıtığı MR ile görülür mü?

Evet. Bel MR incelemesi tanıda en önemli görüntüleme yöntemidir.