Felç

Felç, beynin, omuriliğin veya sinir sisteminin hasar görmesi sonucu vücudun belirli bir bölümünde ya da tamamında hareket kaybı gelişmesi durumudur. En sık nedeni inme olmakla birlikte, farklı nörolojik hastalıklar da felce yol açabilir.

Felç geçici veya kalıcı olabilir. Bazı hastalarda yalnızca hafif güç kaybı görülürken, bazı kişilerde kol ve bacak hareketlerinin önemli ölçüde etkilenmesi söz konusu olabilir. Erken tanı ve uygun tedavi, iyileşme sürecinde kritik öneme sahiptir.

Felç Nedir?

Felç, kasların istemli hareketlerini sağlayan sinir yollarının etkilenmesi sonucu ortaya çıkan güç kaybı veya hareket kaybıdır.

Felç;

  • Kolu etkileyebilir
  • Bacağı etkileyebilir
  • Vücudun bir tarafını etkileyebilir
  • Yüz kaslarını etkileyebilir
  • Daha nadir olarak tüm vücudu etkileyebilir

Felç ile İnme Aynı Şey midir?

Hayır.

İnme, felcin en sık nedenlerinden biridir ancak her felç inme nedeniyle gelişmez.

Felce neden olabilecek diğer durumlar:

  • Beyin tümörleri
  • Beyin enfeksiyonları
  • Omurilik hastalıkları
  • Travmalar
  • Multipl Skleroz (MS)
  • Guillain-Barré Sendromu
  • Sinir ve kas hastalıkları

olarak sıralanabilir.

Felç Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler etkilenen sinir sisteminin bölgesine göre değişebilir.

En sık görülen belirtiler:

  • Kol veya bacakta güçsüzlük
  • Hareket kaybı
  • Yüzde kayma
  • Konuşma bozukluğu
  • Yürüme güçlüğü
  • Denge kaybı
  • Uyuşma
  • Karıncalanma
  • Koordinasyon bozukluğu
  • Görme problemleri

şeklindedir.

Ani Gelişen Felç Belirtileri Neden Önemlidir?

Ani başlayan felç belirtileri çoğu zaman inme belirtisi olabilir.

Aşağıdaki durumlarda acil değerlendirme gereklidir:

  • Yüzde ani kayma
  • Kolda veya bacakta ani güç kaybı
  • Konuşma bozukluğu
  • Ani görme kaybı
  • Denge kaybı

Bu belirtiler ortaya çıktığında zaman kaybetmeden acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.

Felç Türleri Nelerdir?

Hemipleji

Vücudun bir yarısında gelişen felçtir.

Sağ hemipleji veya sol hemipleji şeklinde görülebilir.

Hemiparezi

Tam felç yerine kısmi güç kaybı bulunması durumudur.

İnme sonrasında sık görülebilir.

Parapleji

Her iki bacağın etkilenmesi durumudur.

Genellikle omurilik hastalıkları ile ilişkilidir.

Tetrapleji

Her iki kol ve her iki bacağın etkilenmesidir.

Daha ciddi nörolojik hasarlarda görülebilir.

Felç Neden Olur?

İnme

Felcin en sık nedenidir.

Beyin damarının tıkanması veya kanaması sonucunda gelişebilir.

Beyin Kanaması

Beyin dokusu içerisine olan kanamalar felce neden olabilir.

Beyin Tümörleri

Tümörün yerleşim yerine bağlı olarak güç kaybı gelişebilir.

Multipl Skleroz (MS)

Sinir iletim yollarının etkilenmesi sonucunda güç kaybı ortaya çıkabilir.

Omurilik Hastalıkları

Omuriliği etkileyen hastalıklar ve yaralanmalar felce yol açabilir.

Guillain-Barré Sendromu

Ani gelişen ve ilerleyici güçsüzlük ile seyreden önemli bir nörolojik hastalıktır.

Felçte Hangi Belirtiler Acil Durum Oluşturur?

Aşağıdaki belirtiler acil değerlendirme gerektirir:

  • Ani gelişen kol veya bacak güçsüzlüğü
  • Yüzde kayma
  • Konuşma kaybı
  • Bilinç değişikliği
  • Ani görme kaybı
  • Şiddetli baş ağrısı ile birlikte güç kaybı

Felç Tanısı Nasıl Konulur?

Tanı ayrıntılı nörolojik değerlendirme ve görüntüleme yöntemleri ile konulur.

Nörolojik Muayene

Muayene sırasında:

  • Kas gücü
  • Refleksler
  • Duyu sistemi
  • Denge
  • Koordinasyon

değerlendirilir.

Beyin MR İncelemesi

Felce neden olan beyin hastalıklarının değerlendirilmesinde önemli bir yöntemdir.

Beyin BT İncelemesi

Özellikle akut dönemde beyin kanamasının değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Damar Görüntülemeleri

Bazı hastalarda:

  • MR Anjiyografi
  • BT Anjiyografi
  • Karotis Doppler Ultrasonografi

gibi yöntemlerle damar sistemi incelenebilir.

EMG Ne Zaman Gerekebilir?

Güçsüzlüğün sinir veya kas kaynaklı olabileceği düşünülen hastalarda EMG incelemesi yapılabilir.

Felç Sonrası Hangi Sorunlar Görülebilir?

Felcin nedenine ve şiddetine bağlı olarak:

  • Hareket kısıtlılığı
  • Denge bozukluğu
  • Yürüme güçlüğü
  • Konuşma problemleri
  • Yutma güçlüğü
  • Kas sertliği
  • Unutkanlık

gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Felç Sonrası Takip Neden Önemlidir?

Düzenli takip sayesinde:

  • Altta yatan neden araştırılabilir
  • Yeni riskler değerlendirilebilir
  • İyileşme süreci izlenebilir
  • Kalıcı nörolojik sorunlar takip edilebilir

Felçte İkinci Görüş Ne Zaman Gereklidir?

Aşağıdaki durumlarda ikinci görüş değerlendirmesi faydalı olabilir:

  • Felç nedeninin netleşmemesi
  • Genç yaşta felç gelişmesi
  • Tekrarlayan nörolojik ataklar
  • Atipik görüntüleme bulguları
  • Tedavi planının yeniden değerlendirilmesi

Prof. Dr. Emin Özcan ile Felç Değerlendirmesi

Prof. Dr. Emin Özcan; felç, inme, geçici iskemik atak, beyin damar hastalıkları, Multipl Skleroz ve diğer nörolojik hastalıkların tanı ve takibiyle ilgilenmektedir.

Değerlendirme sürecinde hastanın ayrıntılı öyküsü, nörolojik muayenesi, MR ve diğer görüntüleme yöntemleri, damar incelemeleri ve gerekli görülen ileri tetkikler birlikte değerlendirilerek kapsamlı bir yaklaşım planlanmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Felç ile inme aynı hastalık mıdır?

Hayır. İnme felcin en sık nedenidir ancak felç farklı nörolojik hastalıklar sonucunda da gelişebilir.

Felç aniden gelişebilir mi?

Evet. Özellikle inmeye bağlı felç genellikle ani olarak ortaya çıkar.

Felç sadece yaşlılarda mı görülür?

Hayır. Her yaşta görülebilir ancak ileri yaşlarda daha sık ortaya çıkar.

Kolda veya bacakta ani güçsüzlük önemli midir?

Evet. Acil değerlendirme gerektiren bir belirti olabilir.

Felç kalıcı mıdır?

Bu durum felcin nedenine, etkilenen bölgeye ve tedaviye ulaşma süresine bağlı olarak değişebilir.