Baş Dönmesi

Baş dönmesi, nöroloji ve kulak burun boğaz pratiğinde en sık karşılaşılan yakınmalardan biridir. Hastalar baş dönmesini farklı şekillerde tarif edebilir. Kimi zaman çevrenin dönmesi, kimi zaman kişinin kendisinin dönüyormuş gibi hissetmesi, dengesizlik, sersemlik veya boşluk hissi şeklinde ortaya çıkabilir.

Baş dönmesi tek başına bir hastalık değildir. İç kulak hastalıklarından nörolojik hastalıklara, tansiyon problemlerinden denge sistemi bozukluklarına kadar birçok farklı nedene bağlı gelişebilir. Bu nedenle doğru tanı, etkili tedavinin temelini oluşturur.

Baş Dönmesi Nedir?

Baş dönmesi, kişinin bulunduğu ortamın veya kendi vücudunun hareket ettiği hissine kapılmasıdır.

Hastalar bu durumu:

Odanın dönmesi
Yerin kayması
Dengesizlik hissi
Boşlukta yürüyor gibi hissetme
Sersemlik
Sallanma hissi

olarak tarif edebilir.

Baş dönmesinin şekli, süresi ve eşlik eden belirtiler altta yatan neden hakkında önemli ipuçları verir.

Vertigo Nedir?

Vertigo, baş dönmesinin özel bir türüdür.

Vertigoda kişi:

Kendisinin döndüğünü
Çevrenin döndüğünü

hisseder.

Vertigo çoğunlukla denge sistemini etkileyen hastalıklardan kaynaklanır.

Baş Dönmesi Neden Olur?

Baş dönmesinin birçok farklı nedeni bulunmaktadır.

İç Kulak Hastalıkları

En sık görülen nedenlerden biridir.

Bunlar arasında:

Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV)
Meniere Hastalığı
Vestibüler Nörit
Labirentit

yer alır.

Nörolojik Hastalıklar

Bazı nörolojik hastalıklar da baş dönmesine yol açabilir.

Örneğin:

İnme
Geçici iskemik atak (TIA)
Multipl Skleroz (MS)
Beyincik hastalıkları
Migren

baş dönmesi ile ortaya çıkabilir.

Dolaşım ve Tansiyon Problemleri

Bazı kişilerde:

Düşük tansiyon
Ani tansiyon değişiklikleri
Kalp ritim bozuklukları

baş dönmesine neden olabilir.

Migrene Bağlı Baş Dönmesi

Vestibüler migren adı verilen durumda baş dönmesi önemli bir belirti olabilir.

Bazı hastalarda baş ağrısı olmadan da görülebilir.

Baş Dönmesi Belirtileri Nelerdir?

Baş dönmesine eşlik edebilen belirtiler:

Denge kaybı
Bulantı
Kusma
Kulak çınlaması
İşitme azalması
Çift görme
Görme bulanıklığı
Yürümede zorlanma

şeklinde olabilir.

Eşlik eden belirtiler tanı açısından oldukça önemlidir.

Baş Dönmesi ve Vertigo Aynı Şey midir?

Hayır.

Vertigo baş dönmesinin bir alt grubudur.

Her vertigo baş dönmesidir ancak her baş dönmesi vertigo değildir.

Örneğin:

Kansızlık
Tansiyon düşüklüğü
Kalp hastalıkları

baş dönmesine yol açabilir ancak gerçek vertigo oluşturmayabilir.

Baş Dönmesi Ne Zaman Ciddi Bir Durumun Belirtisi Olabilir?

Bazı belirtiler ciddi nörolojik hastalıkları düşündürebilir.

Özellikle:

Ani başlayan şiddetli baş dönmesi
Konuşma bozukluğu
Kol veya bacakta güçsüzlük
Çift görme
Yürüme bozukluğu
Yüzde uyuşma

varlığında acil değerlendirme gerekebilir.

Baş Dönmesi ve İnme İlişkisi

Beyincik veya beyin sapını etkileyen bazı inmelerde baş dönmesi ilk belirti olabilir.

Bu nedenle:

Ani gelişen
Şiddetli
Nörolojik belirtilerle birlikte görülen

baş dönmeleri dikkatle değerlendirilmelidir.

Baş Dönmesi ve MS İlişkisi

Multipl Skleroz hastalarında baş dönmesi görülebilir.

Özellikle:

Dengesizlik
Göz hareketlerinde bozukluk
Çift görme
Vertigo atakları

MS ile ilişkili olabilir.

Baş Dönmesi Tanısı Nasıl Konulur?

Tanının temelini ayrıntılı öykü oluşturur.

Değerlendirme sırasında:

Baş dönmesinin süresi
Başlama şekli
Tetikleyici faktörler
Eşlik eden belirtiler
Daha önceki ataklar

incelenir.

Nörolojik Muayene Neden Önemlidir?

Nörolojik muayene sayesinde:

Denge sistemi
Beyincik fonksiyonları
Göz hareketleri
Kas gücü
Refleksler

değerlendirilebilir.

Bu değerlendirme baş dönmesinin kaynağı hakkında önemli bilgiler sağlar.

Baş Dönmesinde MR Gerekli midir?

Her hastada MR gerekli değildir.

Ancak aşağıdaki durumlarda görüntüleme istenebilir:

Nörolojik bulguların bulunması
İnme şüphesi
MS şüphesi
Atipik baş dönmesi
Açıklanamayan dengesizlik

MR incelemesi özellikle merkezi sinir sistemi hastalıklarının değerlendirilmesinde önemlidir.

Baş Dönmesi Tedavisi Nasıl Planlanır?

Tedavi tamamen altta yatan nedene göre planlanır.

Bu nedenle doğru tanı tedavinin en önemli aşamasıdır.

Amaç:

Baş dönmesini kontrol altına almak
Dengeyi iyileştirmek
Altta yatan hastalığı belirlemek

olarak özetlenebilir.

Baş Dönmesinde İkinci Görüş Ne Zaman Gereklidir?

Aşağıdaki durumlarda ikinci görüş değerlendirmesi faydalı olabilir:

Uzun süredir devam eden şikayetler
Tedaviye rağmen düzelmeyen belirtiler
İnme veya MS şüphesi
Tekrarlayan vertigo atakları
Tanı konusunda belirsizlik bulunması

Prof. Dr. Emin Özcan ile Baş Dönmesi Değerlendirmesi

Prof. Dr. Emin Özcan; baş dönmesi, vertigo, denge bozuklukları, vestibüler migren, Multipl Skleroz, beyin damar hastalıkları ve diğer nörolojik hastalıkların değerlendirilmesiyle ilgilenmektedir.

Değerlendirme sürecinde hastanın ayrıntılı öyküsü, nörolojik muayenesi, görüntüleme incelemeleri ve gerekli görülen ek testler birlikte değerlendirilerek kapsamlı bir yaklaşım planlanmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Baş dönmesi ile vertigo aynı şey midir?

Hayır. Vertigo, baş dönmesinin dönme hissiyle seyreden özel bir türüdür.

Baş dönmesi MS belirtisi olabilir mi?

Evet. Özellikle denge bozukluğu ve çift görme ile birlikte görülen baş dönmeleri MS ile ilişkili olabilir.

Baş dönmesi inme belirtisi olabilir mi?

Bazı inmelerde baş dönmesi ilk belirti olabilir. Özellikle ani başlayan ve nörolojik belirtilerle birlikte görülen durumlarda değerlendirme gereklidir.

Baş dönmesinde MR çekilir mi?

Gerekli görülen hastalarda MR incelemesi yapılabilir.

Baş dönmesi için hangi doktora başvurulmalıdır?

Baş dönmesinin nedenine göre nöroloji veya kulak burun boğaz değerlendirmesi gerekebilir. Özellikle nörolojik belirtiler eşlik ediyorsa nöroloji değerlendirmesi önemlidir.